W rzeczywistości podział standardu wskazuje na uznanie bardzo oczywistego faktu: Corgi to dwie różne rasy, a nie jedna, jak wcześniej sądzono. Welsh Corgi Pembroke i Welsh Corgi Cardigan to różne rasy, pochodzące z 2 hrabstw Walii. Pembrokeshire i Cardiganshire zawsze były oddzielone pasmami górskimi i z tego powodu nie doszło do aktywnego krzyżowania się lokalnych ras psów. Pasmo górskie dzielące hrabstwo to pasmo górskie kambryjskie. Rozciąga się od południowo-zachodniego półwyspu do północno-wschodniej Walii. W wyniku blisko spokrewnionego krzyżowania, izolowanego rozwoju na odizolowanym terenie górskim, rasy te były w stanie utrwalić swoją indywidualną specyfikę fenotypową.
Rozmiar: Przy oglądaniu z bliska sweter wydaje się większy i bardziej szorstki niż pembroke.
Wełna: Kardigan ma sztywny, krótki płaszcz. Maść może być tygrysia, czerwona, czarna, trójkolorowa, marmurkowa w różnych kombinacjach, z lekkimi białymi lub czerwonymi znaczeniami. Z kolei Pembroke ma sierść średniej długości, barwę tylko czerwoną lub trójbarwną, z dużymi białymi inkluzjami na szyi, klatce piersiowej i łapach.
Uszy: Swetry rozpinane mają większe, bardziej zaokrąglone końcówki, podczas gdy uszy Pembroke są średniej wielkości.
Ogon: Pembrokie to rasa z kręconymi ogonami. Zazwyczaj te psy mają w miotach szczenięta, które od urodzenia są trzymane w miseczkach. Szczenięta rodzą się z ogonem, przycina się go głównie do długości jednego kręgu. Dziś w krajach Europy nie jest praktykowane przycinanie ogona Pembroke’a. Ogon kardiganu jest długi i nigdy nie był kupiony.
Postać: Z natury Cardian jest powściągliwy i cichy, Pembroke jest bardziej dociekliwy i aktywny.
Warunkowo obie rasy zaliczane są do kategorii „owczarków krótkowłosych”, jednak jak wszystkie inne rasy starożytne, każda z nich to coś znacznie więcej niż rasa w powszechnie znanym rozumieniu tego słowa. Oznacza to, że nadal istnieje wiele nieporozumień i zamieszania na temat ich „pokrewieństwa”. Pierwotnie definicja rasy nie opierała się na wyglądzie zewnętrznym, ale na cechach użytkowych psa, więc fenotyp mógł się znacznie zmieniać na przestrzeni wieków. Utrwaliła się ona dopiero w połowie XX wieku (aby się o tym przekonać, warto obejrzeć zdjęcia, relacje z wystaw z początku XX wieku).
Obecnie pojawiają się hipotezy mówiące o pokrewieństwie corgi z różnymi rasami. Z reguły opierają się wyłącznie na podobieństwach wizualnych. Na przykład istnieje opinia, że kardigan jest dalekim krewnym jamników, ale kiedy dostał napar z tej gałęzi, kiedy się od niej odsunął, pozostaje tylko przypuszczeniem.
Najprawdopodobniej rodowód skromnych czworonożnych aborygenów z zachodniej Wielkiej Brytanii sięga czasów, gdy przybyli tu w towarzystwie pierwszych ludzi. To nie ich wina, że ten ród został utracony na przestrzeni wieków. Na przestrzeni tysięcy lat Corgi mogły krzyżować się z różnymi rasami psów, które sprowadzono na Wyspy Brytyjskie. W tym momencie nie ma możliwości obalenia ani udowodnienia teorii, które pojawiają się na ten temat.
